ELMA

Ex Libris Medicalibus Antiquis

Wat is een Witness Seminar

Een witness seminar is een speciale vorm van oral history

Oral history (‘mondelinge geschiedenis’) is een vorm van wetenschappelijk onderzoek naar het verleden door het systematisch verzamelen en vastleggen van individuele herinneringen van personen aan een gebeurtenis of tijdsperiode. 

Het is een methode van onderzoek waardoor vragen over het verleden kunnen worden beantwoord. 

Bij een witness seminar discussiëren verschillende deskundigen met elkaar over (hun herinneringen aan) een van te voren vastgesteld onderwerp uit een afgesproken tijdsperiode. Het doel van een witness seminar is vooral om het verleden te kleuren en het zo beter te kunnen begrijpen. 

De witness seminars binnen het vakgebied van de medische geschiedenis ontstonden begin negentiger jaren van de vorige eeuw in Londen bij The Welcome Institute for the History of Medicine. Daar werd de Wellcome Trust’s History of Twentieth Century Medicine Group opgericht.  Vanaf 1993 werden met regelmaat witness seminars gehouden over een scala van onderwerpen uit de medische geschiedenis. Tot 2017 verschenen in totaal 63 verslagen van seminars in boekvorm. Alle verslagen zijn toegankelijk via het internet. Zoekterm: Welcome Witness Volumes. Deze Londense seminars waren door hun opzet en uitvoering een tijdrovende en kostbare aangelegenheid. Deze opzet was voor het Trefpunt Medische Geschiedenis Nederland op Urk zowel organisatorisch als financieël niet haalbaar. Voor Urk werd gekozen voor een minder ambitieuze en daardoor haalbare benadering.

De basisprincipes van een witness seminar zijn de volgende:

  • Tijdens een seminar wordt getracht inzicht te krijgen in de medische geschiedenis door middel van het registreren van herinneringen en de kritische bespreking van het historisch beeld betreffende een tijd die de deelnemers hebben meegemaakt.
  • Het aantal deelnemers (witnesses) is beperkt. Hierdoor ontstaat ruimte en tijd  om aan de hand van van te voren afgesproken onderwerpen herinneringen op te halen.
  • Het is niet de bedoeling dat de deelnemers een presentatie gaan voorbereiden. Het gaat om de uitwisseling van gedachten en herinneringen. Daarbij kan het van nut zijn om van te voren aantekeningen te maken. Immers het geheugen is niet altijd betrouwbaar wanneer het gaat om feiten uit het verdere verleden.
  • De Expert in the Field kiest de deelnemers aan het seminar.  In overleg met deze expert worden ook de onderwerpen uitgekozen die besproken gaan worden en wordt de bijeenkomst inhoudelijk voorbereid.
  • De discussie staat onder leiding van een voorzitter. Deze bewaakt de voortgang van het seminar en zorgt dat iedereen aan het woord komt.